Skip to main content

Posts

យកឈ្នះអ្នកខឹងគឺមិនខឹង - ស្អប់មាន៣យា៉ង!

យកឈ្នះអ្នកខឹងគឺមិនខឹង, ធ្វេី បានទេ?។ ហេតុ ដែលធ្វេីឲ្យអ្នកដទៃស្អប់ យេីងមានបីយា៉ង៖ ទី១. ស្អប់(ជេរ)ព្រោះចរិតរបស់យេីង៖​ គេជេរឬស្អប់ យេីងមិនមែនមកពី ចរិតរបស់គេទេ; វាមក ពីចរិតរបស់យេីងដែលធ្វេីឲ្្យគេមិនចូលចិត្តយេីង; យេីងត្រូវកែចរិតយេីងភ្លាម។ ទី២. ស្អប់(ជេរ)ព្រោះច្រណែននិងយេីង៖ ការស្អប់ព្រោះច្រណែនជាអវិជ្ជា(មោហៈ)ដែលនាំឲ្យ មនុស្សកេីតទុក្ខរហូតអស់មួយជិវិត បេីសិនជាពួកគេមិនចេះជម្រះអារម្មណ៍របស់គេឲ្យស្អាត។ មនុស្ស ដែលស្អប់អ្នកដទៃពីព្រោះតែច្រណែននិងគេនោះ ជាមនុស្សចិត្តអាក្រក់, គឺជាមនុស្សដែលមានអកុសលចិត្តជាផលឬបច្ច័យកសាងទុកពីជាតិមុន; ជាមនុស្សដែលមិនធ្លាប់ធ្វេីអំពេីល្អឬបុណ្យពីជាតិមុន ហេីយនិងជាតិនេះ។ បេីយេីងរស់នៅជិតមនុស្សប្រភេទនេះ យេីងត្រូវធ្វេីគំរូឬតួយា៉ងដ៏ល្អសម្រាប់ខ្លួនយេីង និងគ្រូសារ របស់យេីង ដេីម្បីឲ្យអ្នកដទៃធ្វេីឬដេីរតាម។ យេីងត្រូវកាន់ភ្ជាប់នូវ ធម៌ទាំង៣ប្រការនេះ ៖ទី១.ខន្តី គឺមានចិត្ត អំណត់អត់ឱន , សេចក្ដីអត់ធន់ , អត់ទ្រាំនូវកំហឹងនិងសេចក្ដីទុក្ខកង្វល់ជាដើម; ទី២ មេត្តាធម៌ គឺមានចិត្ត មេត្រីភាព , សេចក្ដីរាប់រក , សេចក្ដីរាប់អានគ្នា , សេចក្ដីប្រណី , បំណងចង់ឲ្យ អ្នកដទៃបាន សេចក្ដី សុខ ចម្រើនដូចយ...

កំហឹងជាភ្លេីងដែលកំពុងឆេះនៅក្នុងចិត្តមនុស្ស!

មនុស្សជេរ ជាមនុស្សដែលខឹង; ការខឹងគឺជាកិលេស(ទោសៈ); កិលេសគឺជាទុក្ខ។ ការខឹងឬកំហឹងគឺជាភ្លេីងដែលកំពុងឆេះយា៉ងខ្លាំងនៅក្នុងចិត្តមនុស្ស។ មនុស្សដែលជេរ ជឿថាពេលជេរគេរួចហេីយនឹងធ្វេីឲ្យកំហឹងរបស់ខ្លួនរំសាយ ប៉ុន្តែការជេរប្រៀបបាននិងការបោះដំុ   ភ្លេីងយា៉ងក្ដៅមួយដុំទៅឲ្យអ្នកដទៃចាប់ តែខ្ទាតមកត្រូវខ្លួនឯងវិញ នៅពេលគេមិនចាប់។ ការជេរមិនត្រឹមតែធ្វេីឲ្យអ្នកដទៃឈឺចាប់ទេ វាថែមទាំងធ្វេីឲ្យខ្លួនយេីងឈឺចាប់យា៉ងខ្លាំងផងដែរ បេីសិនជាគេមិនខឹងនិងយេីង វានឹងធ្វេីឲ្យយេីងកេីតទុក្ខរហូតដល់ថ្លៃស្លាប់។

ការពិចារណាអារម្មណ៍

Bouawat Sithi ពេលយេីងបដិបត្តិសមាធិឬវិបស្សនា យេីងត្រូវពិចារណា នូវអារម្មណ៍និមួយៗ ថាតេីវាជាអារម្មណ៍អ្វី ៖អារម្មណ៍ខឹង ស្អប់ ច្រណែន ចង់បាន ស្រឡាញ់ ឃ្លាន ប្រចាន់ សប្បាយចិត្ត កេីតទុក្ខ ទន់ឬរឹង។ល។ តេីអារម្មណ៍ទាំងនោះ វាមកតាមផ្លូវណា តាម ភ្នែក ត្រចៀក, ច្រមុះ, អណ្តាត, កាយ (ចិត្ត) ហេីយយេីងត្រូវលះវាចោលឲ្យអស់ មិនថាអារម្មណ៍៍នោះល្អឬអាក្រក់; វាអាក្រក់ទាំងអស់ ពីព្រោះវាជាកិលេស ដែលតោងជាប់និងចិត្តយេីងជានិច្ខ។ បញ្ញាយេីងនឹងកេីតឡេីងក្នុងខណៈដែលយេីងឃេីញច្បាស់ថាអ្វី(ធម៌))ទាំងអស់ មិនទៀង ប្រែប្រួលគ្រប់ពេលវេលា ហេីយយេីងពំុគួរតោងជាប់នូវធម៌ទាំងនោះឡេីយ។ សេចក្តីសុខរបស់យេីងនឹងកេីតឡេីងនៅពេលចិត្តយេីងលែងតោងជាប់និងធម៌ទាំងអស់នោះ។ យេីងនឹងក្លាយទៅជាមនុស្សម្នាក់គត់ដែលមានសេរីភាពយា៉ងបរិបូរ ពីព្រោះយេីងឈប់ទូលទម្ងន់ទាំងនោះនៅលេីក្បាលយេីងទៀតឡេីយ; នេះហេីយហៅថាព្រះនិព្វាន។ គ្រឹះនៃទុក្ខ ហៅថា អាយតនៈ ទាំង៦ មានខាងក្រៅហេីយនិងខាងក្នុង ភ្នែក យេីងមេីលឃេីញនិងភ្នែក យេីងដឹងថាស្អាតឬអាក្រក់។ បេីវាស្អាត វាតោងយេីងជាប់និងអារម្មណ៍ វាធ្វេីឲ្យយេីងចង់បាន; បេីមិនបានវាវិញ វានឹងធ្វេីឲ្យយេីងកេីតទុក្ខ។ បេីវាអាក្រក់ វាក៏តោងយេីងជាប់និងអារម្ម...

គ្មានបុណ្យអ្វីស្មេីនិងប្រតិបត្តិសមាធិ

គ្នានបុណ្យអ្វីដែលប្រសេីរ ដែលខ្ពស់ជាងការបដិបត្តិ សមាធិ និងវិបស្សនានេះទេ; ជាផ្លូវតែមួយគត់ដែលអាចចម្លងសត្វលោកឲ្យផុតពីទុក្ខបាន ហេីយជាផ្លូវដែលឆ្ពោះទៅកាន់ព្រះនិព្វានផង។ អ្នកយកប្រាក់មកកសាងព្រះវិហារ១០ សាងកុដិ១០០ ក៏មិនបានបុណ្យស្មេីនិងការចម្រេីនសតិនេះដែរ។

អ្វីទៅបញ្ញា?

បញ្ញាក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា សំដៅលេី លោកុត្តរ(ព្រះនិព្វាន) គឺការលត់ទុក្ខ មិនមែនលោកីយ (លេីដី)។ បញ្ញាកេីតមកពីការបដិបត្តិឬការភាវនាសមាធិនិងវិបស្សនា (ការចម្រេីនសតិ) តែម្យា៉ងគត់។ បុគ្គលដែលបដិបត្តិសមាធិ ជាបុគ្គលដែលស្វែងរកផ្លូវឆ្ពោះទៅរកការរលត់ទុក្ខ; ជាបុគ្គលដែល អង្គុយពិចារណា ត្រិះរិះ នូវសង្ខារធម៌ ឲ្យឃេីញតាមការពិត គឺឃេីញការកេីត, ការចាស់, ការឈឺ និងស្លាប់ជារបស់មិនទៀង។ បុគ្គលនេះជាបុគ្គលដែលមានការពិសោធដោយខ្លួនឯងផ្ទាល់។ ជាបុគ្គលដែលអាចមេីលឃេីញវត្ថុធ្លុះបានគ្រប់ជ្រុង ( 3 dimentions)។ ការអប់រំពីសាលា មិនអាចចាត់ថា បញ្ញាបានឡេីយ ព្រោះវាមិនអាចជួយរលត់ទុក្ខបាន; វាគ្រាន់តែជាការដឹង ពីការឮតាមត្រចៀកសាច់ ឬការឃេីញ តាមភ្នែកសាច់ ដែលមិនមែនជាការពិសោធផ្ទាល់ខ្លួន។ មនុស្សដែលបានទទួលការអប់រំពីសាលា អាចមេីលវត្ថុអ្វីឃេីញតែជ្រុងមួយបណ្តោះ គឺមេីលឃេីញតែខាងមុខ។

អ្វីទៅការឆ្លាត?

ព្រះអភិធម្ម អប់រំអំពីចិត្ត, លក្ខណរបស់ចិត្ត ហេីយនិងការចម្រេីន សតិនិងបញ្ញា; ការធ្វេីបុណ្យ ដាក់ទានគឺចេញពីភាពបរិសុទ្ធរបស់យេីង; ការធ្វេីបុណ្យ គឺចេញពីការមានមេត្តាធម៌; យេីងធ្វេីបុណ្យដល់អ្នកដែលត្រូវការ មិនមែនដល់អ្នកដែលចង់បាន; យេីងឲ្យទានពីព្រោះយេីងដឹងថាវាជួយរំលែកទុក្ខអ្នកដទៃ ហេីយអ្វីដែលយេីងឲ្យរួចទៅហេីយ យេីងពុំប្រាថ្នាចង់បានវាត្រឡប់មកវិញឡេីយ។ ការឆ្លាតជាបច្ច័យឬផលដែលកសាងទុកពីជាតិមុន ហេីយកសាងនោះមិនមែនកេីតមកពីចិត្តបរិសុទ្ធ;  គឺការឲ្យទានក្នុងការដោះដូរ;  ឲ្យរួចបួងសួង ឬប្រាថ្នាចង់បានអ្វីមួយត្រឡប់មកវិញ។  ការឆ្លាតជាសភាវៈរបស់កិលេស ដែលកេីតពីលោភៈ លោភៈ,  មោហៈ និងទោស។  លក្ខណៈរបស់មនុស្សឆ្លាត មនុស្សឆ្លាតចូលចិត្តយកប្រៀបលេីអ្នកដទៃ; ជាមនុស្សដែលចូលចិត្តនៅពីលេីគេ ហេីយធាក់ទម្លាក៉អ្នកដទែឲ្យនៅក្រោមខ្លួន; ចូលចិត្តរកសីុប្រណាំងប្រជែងនិងអ្នកដទៃ; ចូលចិត្តយកឈ្នះចាញ់; ជាមនុស្សឳកាសនិយម គិតយា៉ងមេ៉ចឲ្យតែខ្លួននិងក្រុមគ្រួសារបានរស់ក្នុងខណៈដែលអ្នកដទៃអត់ឃ្លាន។   មនុស្សឆ្លាតជាមនុស្សមានចរិត មានះ, ប្រកាន់, ចចេស, អគតិ; ជាមនុស្សចូលចិត្តមេីលងាយអ្នកដទៃ ហេីយចូលចិត្តធ្វេីការប្រៀបធៀ...

ការជេរជាភ្លេីងទោសៈដែលកំពុងឆេះនៅក្នុងចិត្ត!

ការជេរជាភ្លេីងទោសៈដែលកំពុងឆេះនៅក្នុងចិត្ត ! បេីមានមនុស្សជេរយេីង ដៀលយេីង ; ឲ្យគេជេរយេីង ដៀលយេីងទៅចុះ តែកំុជេរតប ; កុំដៀលគេទៅវិញ។ យេីងនឹងមិនដាក់ខ្លួនយេីងឲ្យទាបស្មេីនិងគេ។ ពេលណាយេីងជេរគេ យេីងក៏មិនខុសពីគេដែរ។ ពេលណាយេីងជេរគេ យេីងកំពុងដាក់ខ្លួនយេីងឲ្យទាបស្មេីនិងគេ។ យេីងត្រូវតែធ្វេីខ្លួនយេីងឲ្យល្អជាងគេជានិច្ច គឺកាន់ភ្ជាប់នូវសេចក្តីស្ងប់ ; គឺត្រូវមានសតិជាប់នៅនិងខ្លួនជានិច្ច ; ត្រូវមានមេត្តាធម៌ ហេីយនិងខន្តី ទេីបឈ្នះហិង្សា។ ត្រូវតាំងចិត្តឲ្យមាំទេីបឈ្នះពួកមារ ; បេីយេីងចិត្តទន់ យេីងនឹងចាញ់ពួកមារជាពុំខាន។ ការជេរគឺជាកំហឹង ( ទោសៈ ); ទោសៈគឺជាកិលេស ; កិលេសគឺជាទុក្ខ។ មនុស្សដែលមានកិលេសគឺជាមុស្សដែលមានអកុសលចិត្ត ; មនុស្សដែលមានអកុសលចិត្ត គឺជាមនុស្សចិត្តអាក្រក់ ; មនុស្សដែលមានចិត្តអាក្រក់ គឺជាមនុស្សដែលបានសាងអំពេីបាបជាច្រេីនជាតិទុកមកហេីយ។ ការខឹងឬកំហឹងគឺជាភ្លេីងដែលកំពុងឆេះយា៉ងខ្លាំងនៅក្នុងចិត្តមនុស្ស។ មនុស្សដែលជេរ ជឿថាពេលជេរអ្នកដទៃរួចហេីយនឹងធ្វេីឲ្យកំហឹងរបស់ខ្លួនរំសាយអស់ ប៉ុន្តែការជេរប្រៀបបាននិងការបោះដំុភ្លេីងយា៉ងក្ដៅមួយដុំទៅឲ្យអ្នកដទៃចាប់ តែខ្ទាតមកត្រូវខ្លួនឯងវិញ នៅពេលអ្...