សេចក្តីថ្លៃថ្នូររបស់មនុស្ស!

សេចក្តីថ្លៃថ្នូររបស់មនុស្ស!

ថ្លៃថ្នូរ ប្រែថា មាន តម្លៃ គួរ លើក សរសើរ គួរ រាប់ អាន។ សេចក្តិថ្លៃថ្នូរ មិនមែនមកពីមាន ទ្រព្យសម្បត្តិច្រេីន ឬ បុណ្យស័ក្តិខ្ពស់ ឬមានអំណាចច្រេីន ប៉ុន្តែមកពីការមានគុណធម៌ គឺមាន សីល៥ និងព្រហ្មវិហារធម៌៤ ជាមូលដ្ឋាន។ 

ព្រហ្មវិហារធម៌៤ ជាធម៌កំពូល ជាធម៌របស់ព្រហ្ម ឬ ជាធម៌ខ្ពស់បំផុតសម្រាប់មនុស្សលោកប្រតិបត្តិមានៈ 

ទី១- មេត្តា ការមានសេចក្តីស្រឡាញ់, ការមានការរាប់អាន, ការមានមេត្រីភាព; ទី២- ករុណា ការមាន សេចក្ដី អាណិតអាសូរ ដល់អ្នកដទៃ, ការមានខន្តីដល់អ្នកដទៃ; ៣- មុទិតា ការមានចិត្តរីករាយចំពោះសេចក្ដីសុខរបស់អ្នកដទៃ; ៤- ឧបេក្ខា ការតាំងចិត្តជាកណ្ដាល, សេចក្ដីព្រងើយកន្តើយ, ការមានសេចក្ដី ស្មោះ ស្មើមិនលម្អៀងដល់អ្នកដទៃ។ ធម៌នេះមិនមែនគ្រាន់តែជាការអប់រំដែលសរសេរនៅលេីក្រដាសឲ្យយេីងអានឲ្យដឹងប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែជាធម៌សម្រាប់មនុស្សដែលស្វែងរកសេចក្តីសុខដេីម្បីប្រតិបត្តិផងដែរ។

មនុស្សថ្លៃថ្នូរនឹងមិនអាចឈរមេីលតែភ្នែកបានឡេីយនៅពេលគេឃេីញអ្នកដទៃកំពុងរងទុក្ខអត់ឃ្លាន; ឥតមានផ្ទះសំបែងជ្រកកោន។ មនុស្សថ្លៃថ្នូរតែងតែត្រៀមខ្លួនរួចស្រេច ដេីម្បីជួយផ្តល់បញ្ញាដល់អ្នកទាបឲ្យគេបានខ្ពស់ដូចខ្លួន, ដល់អ្នកទន់ខ្សោយឲ្យគេមានកម្លាំង ក្លាហានដូចខ្លួន, ដល់អ្នកខ្សត់ឲ្យគេមានទ្រព្យដូចខ្លួន, ដល់អ្នកដែលមានទុក្ខ ឲ្យគេមានសេចក្តីសុខ ចម្រេីនដូចខ្លួន, ដល់អ្នកអស់កម្លាំងចិត្តឲ្យគេរស់បានយូរ, ដល់អ្នកអស់សង្ឃឹមឲ្យគេមានសង្ឃឹមឡេីងវិញ ដោយមិនប្រកាន់ហេីយមិនលម្អៀង។  

អ្នកដែលមានភាពអញនិយម គិតថាមានតែអ្នកមានទ្រព្យច្រេីន ហេីយនិងអ្នកមានអំណាចប៉ុណ្ណោះដែលមានសេចក្តីថ្លៃថ្នូរ...ការយល់ឃេីញដូច្នេះគឺខុសស្រឡះ។ សេចក្តីថ្លៃថ្នូរនេះនឹងមិនអាចមានក្នុងសង្គមណាដែលមានមេដឹកនាំដែលខ្វះព្រហ្មវិហារធម៌៤ ឬសង្គមណាដែលមានមេដឹកនាំដែលមិនឲ្យតម្លៃដល់ជីវិតមនុស្ស។ 

សង្គមដែលថ្លៃថ្នូរ នឹងឲ្យតម្លៃជិវិតមនុស្សទាំងអស់ស្មេីគ្នា មិនថាអ្នកមានឬអ្នកខ្សត់, អ្នកខ្សោយឬអ្នកមានអំណាចគឺមានជីវិតតែមួយដូចគ្នា ហេីយតែងតែចង់រស់ដូចគ្នា។  សង្គមដែលថ្លៃថ្នូរជាសង្គមដែលផ្ដល់នូវយុត្តិធម៌ដល់មនុស្សទាំងអស់ស្មេីៗគា្ន មិនថាអ្នកមានឬអ្នកខ្សត់, អ្នកខ្សោយឬអ្នកមានអំណាច។ 

សង្គមដែលថ្លៃថ្នូរនឹងមិនទុកចោលមនុស្សចាស់ជរាឲ្យដេកឈឺស្លាប់នៅតាមផ្លូវដូចសត្វធាតុ ដែលធ្វេីឲ្យគាត់បាត់បង់ភាពជាមនុស្ស; សង្គមថ្លៃថ្នូរនឹងមិនចោលក្មេងកំព្រាឲ្យដេកអត់បាយឥតមានទីជម្រក; សង្គមថ្លៃថ្នូរគឺអ្នកមានមិនធ្វេីបាបអ្នកក្រ, អ្នកមានអំណាចមិនធ្វេីបាបអ្នកទន់ខ្សោយ។ 

ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធមានឳវាទថា បេីចង់កែសង្គមឲ្យល្អ យេីងម្នាក់ត្រូវកែខ្លួនឯងឲ្យជាគំរូល្អ ដល់អ្នកដទៃដេីម្បីឲ្យគេដេីរតាម ប៉ុន្តែក្នុងប្រទេសខ្មែរគឺផ្ទុយស្រឡះ ពីឳវាទរបស់ ព្រះសម្មា សម្ពុទ្ធ។  នៅក្នុងប្រទេសខ្មែរ ដេីម្បីកសាងសង្គមមួយឲ្យទៅជាសង្គម ដែល ថ្លៃថ្នូរ គឺចាប់ផ្ដេីមពី មេដឹកនាំម្នាក់។