កិលេសគឺឫសគល់នៃទុក្ខ!!

អានហេីយអ្នកនឹងមានបញ្ា!

អ្នកសិក្សាខ្មែរម្នាក់ៗ ចំណាយពេលច្រេីនហួស សិក្សាប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ឧក្រិដ្ឋជនប្រល័យពូជសាស្ត្រ របស់ខ្មែរ; ខ្មែរអ្នកជាតិនិយមមួយចំនួន នាំគ្នាលេីកតម្កេីងចលនាតស៊ូរបស់ពួកនេះ តែពួកគេមិនបាននាំគ្នាសិក្សាតេីហេតុអ្វីបានជាពួកនេះក្លាយទៅជាបីសាចដូច្នេះ។ 

សោកនាដកម្មរបស់ជាតិដែលកេីតឡេីងក្មុងកម្ពុជា កេីតមកពីកិលេសនិងតណ្ហារបស់មនុស្ស។ បេីនិយាយពីកិលេស អាអ្នកចេះនិងអ្នកដឹកនាំស្រុកខ្មែរ មិនដឹងថាស្អី, ថាតេីវាមានន័យយា៉ងណា; រហូតដល់ពួកនេះសម្លាប់អស់ ៣លាននាក់ទៀត នៅតែមិនដឹងទៀតថាតេីកិលេសជាស្អី។ 

កិលេស ប្រែថាការសៅហ្មងចិត្ត តាមវចនានុក្រមសម្តេច ជួនណាត; តាមភាសាអ្នកប្រតិបត្តសមាធិកម្មដ្ឋានឬវិបស្សានាកម្មដ្ឋាន ប្រែថា ចំណងដែលចងខ្លួនយេីងជាប់និងអ្វីមួយមិនឲ្យរេីរួច; តណ្ហាប្រែថាចំណង់ ឬការចង់បានហួសពែក គឺយេីងចង់ធ្វេីស្តេច, យេីងចង់មានអំណាច, យេីងចង់ឲ្យគេគោរព។ល។ កិលេសមានអង្គ ៣ គឺ លោភៈ, មោហៈ, ទោសៈ ជាគ្រឹះ។

កិលេសគឺជារោគញៀន, បេីបុគ្គលណាដែលត្រូវកិលេសគ្របសង្កត់ហេីយ មិនត្រឹមតែធ្វេីឲ្យប្រទេសជាតិវិនាសទេ ថែមទាំងធ្វេីឲ្យខ្លួនឯងវិនាសទៀតផង។

កិលេសគឺជាទុក្ខរបស់មនុស្ស ្ដែលត្រូវជម្រះដោយ វិធីប្រតិបត្តិសមាធិនិងវិបស្សនាបណ្ណោះ។

កិលេស ជាគ្រឿងសៅហ្មងនៃចិត្ត គឺចិត្តដែលមានធូលី គឹមាន លោភៈ ទោសៈ មោហៈ

កិលេសមាន១០យ៉ាងគឺ៖

• សក្កាយទិដ្ធិៈ ការប្រកាន់ថាកាយជារបស់ខ្លួន ឬបញ្ចក្ខន្ធជារបស់ខ្លួន
• វិចិកច្ឆាៈ សេចក្តី សង្ស័យ ស្ទាក់ស្ទើរ មិនប្រាកដ
• សីលព្វត្តបរាមាសៈ ប្រកាន់នូវវត្តប្រតិបត្តិរបស់ខ្លួនថាត្រឹមត្រូវ
• កាមរាគៈ សេចក្តីត្រេកអររីករាយក្នុងវត្ថុកាមតម្រេកក្នុងកាម
• បដិឃៈ សេចក្តីថ្នាំងថ្នាក់ចិត្ត
• រូបរាគៈ សេចក្តីត្រេកអរនៅក្នុងរួបភាពតម្រេកក្នុងរួប
• អរូបរាគៈ សេចក្តីត្រេកអរនៅក្នុងអរូបតម្រេកក្នុងអរូប
• មានៈ សេចក្តីប្រកាន់លើកតម្កើងខ្លួនឯងមើលងាយអ្នកដទៃ
• ឧទ្ធច្ចៈ ចិត្តរសាប់រសល់ រវើរវាយ
• អវិជ្ជាៈ សេចក្តីល្ងង់ខ្លៅ ភាពមិនដឹង។