Skip to main content

ការស្វែងយល់ដឹងអំពីព្រះពុទ្ធសាសនា


មនុស្សលោកទាំងអស់ខំស្វែងរកសេចក្តីសុខ  តែមិនជួបសេចក្តីសុខ ពីព្រោះសេចក្តីសុខ មិនមែនជាអរិយសច្ចធម៌ ឬមិនមែនធម៌ពិត។

មានសុខហេីយ តែទុក្ខដេីរតាម បេីយេីងថ្លឹងសុខហេីយនិងទុក្ខ យេីងនឹងអាចដឹងថាសុខនិងទុក្ខមានតម្លៃស្មេីគ្នា ព្រោះវាជាបច្ច័យនៃការតាក់តែង; ជាវេទនាចេតសិកដែលជាអង្គមួយនៃខន្ធ៥ឬបញ្ចខន្ធ។

មុននឹងឃេីញសេចក្តីសុខ ព្រះសម្មាសាម្ពុទ្ធបានអប់រំមនុស្សលោកឲ្យស្វែងរកឫសគល់របស់សេចក្តីទុក្ខឲ្យឃេីញ ជាមុនសិន ទេីបជួបសេចក្តីសុខនៅពេលក្រោយ។

ទុក្ខនេះហេីយហៅថាទុក្ខសច្ចដែលជាអង្គមួយនៃអរិយសច្ចធម៌ទាំង៤ ជាខ្លឹមនៃការអប់រំនៃព្រះពុទ្ធសាសនា។

សេចក្តីសុខនេះមិនមែនបានមកដោយមានធនធានច្រេីន ទ្រព្យសម្បត្តិច្រេីន បានភរិយាឬស្វាមីស្អាត ឬមានបុត្រាឬបុត្រីដែលរៀនពូកែ។

សេចក្តីសុខដែលកេីតឡេីងមកពីការតាក់តែងជាលោកីយសុខ សេចក្តីសុខដែលមិនទៀង។ ព្រះសមា្មសម្ពុទ្ធអប់រំមនុស្សលោក ឲ្យស្វែងរកអ្វីដែលហួសពីសេចក្តីសុខនិងទុក្ខ គឺ ឧបេក្ខា ជាអារម្មណ៍កណ្តាលសុខហេីយទុក្ខ  ជាលោកុត្តរ សំដៅទៅព្រះនិព្វាន។

តេីមនុស្សយេីងអាចរកឃេីញព្រះនិព្វានទេ?នេះជាសំណួរមួយដែលខ្ញុំជឿថា ពុទ្ធបរិស័ទជាច្រេីនចង់ដឹង។

យេីងម្នាក់ៗជួបព្រះនិព្វានសឹងតែរាល់ថ្ងៃ នៅពេលយេីងមិនគឹត ពេលយេីងដាក់អារម្មណ៍នៅកណ្តាល ហៅថាឧបេក្ខា តែនិពា្វននេះនឹងនៅមិនឋិតថេរ ព្រោះយេីងមិនទាន់ចេះរលត់កិលេសរបស់យេីង។

ព្រះនិព្វានមិនមែនការស្លាប់របស់ព្រះអរហន្ត; ព្រះនិព្វានគឺភាពត្រជាក់ដែលកេីតឡេីងនៅេពលដែលភ្លេីងកិលេសនិងតណ្ហាត្រូវបានរលត់អស់ដោយបុគ្គលដែលដឹងច្បាស់នូវអរិយសច្ចធម៌ទាំង៤ ហេីយបដិបត្តិយា៉ងផ្ចិតផ្ចង់នូវមគ្គទាំង៨ ដែលជាផ្លូវតែមួយគត់នៃការចម្លងទុក្ខ នេះបានទៅដល់អ្នកដែលបដិបត្តិ
សមាធិ និងវិបស្សនា។

by Bouawat Sithi

Comments

Popular posts from this blog

សេចក្តីថ្លៃថ្នូររបស់មនុស្ស!

សេចក្តីថ្លៃថ្នូររបស់មនុស្ស ! ថ្លៃថ្នូរ   ប្រែថា   មាន តម្លៃ គួរ លើក សរសើរ   គួរ រាប់ អាន។   សេចក្តិថ្លៃថ្នូរ   មិនមែនមកពីមាន   ទ្រព្យសម្បត្តិច្រេីន   ឬ   បុណ្យស័ក្តិខ្ពស់   ឬមានអំណាចច្រេីន   ប៉ុន្តែមកពីការមានគុណធម៌ គឺមាន សីល៥ និងព្រហ្មវិហារធម៌៤ ជាមូលដ្ឋាន។   ព្រហ្មវិហារធម៌៤   ជាធម៌កំពូល ជាធម៌របស់ព្រហ្ម   ឬ ជាធម៌ខ្ពស់បំផុតសម្រាប់មនុស្សលោកប្រតិបត្តិមានៈ   ទី១ -  មេត្តា   ការមានសេចក្តីស្រឡាញ់ , ការមានការរាប់អាន , ការមានមេត្រីភាព ;  ទី២ -  ករុណា   ការមាន សេចក្ដី អាណិតអាសូរ ដល់អ្នកដទៃ , ការមានខន្តីដល់អ្នកដទៃ ;  ៣ -  មុទិតា   ការមានចិត្តរីករាយចំពោះសេចក្ដីសុខរបស់អ្នកដទៃ ;  ៤ -  ឧបេក្ខា   ការតាំងចិត្តជាកណ្ដាល , សេចក្ដីព្រងើយកន្តើយ ,  ការមានសេចក្ដី ស្មោះ ស្មើមិនលម្អៀងដល់អ្នកដទៃ។   ធម៌នេះមិនមែនគ្រាន់តែជាការអប់រំដែលសរសេរនៅលេីក្រដាសឲ្យយេីងអានឲ្យដឹងប៉ុណ្ណោះទេ   ប៉ុន្តែជាធម៌សម្រាប់មនុស្សដែលស្វែងរកសេចក្តីសុខដេីម្បីប្រតិបត្តិផងដែរ។ មនុស្សថ្លៃថ្នូរនឹ...

លោភមូលចិត្ត៨ដួង / ទោសមូលចិត្ត២ដួង / មោហមូលចិត្ត២ដួង

លោភមូលចិត្ត៨ដួង / ទោសមូលចិត្ត២ដួង / មោហមូលចិត្ត២ដួង លោភមូលចិត្ត៨ដួង៖ ១- លោភមូលចិត្ត៨ដួង សោមនស្សសហគតំ ទិដ្ឋិគតសម្បយុត្តំ អសង្ខារិកំ  លោភចិត្តប្រកបដោយសោមនស្សវេទនា និងព្រមដោយទិដ្ឋិ២ប្រការគឺ ឧច្ឆេទទិដ្ឋិ សេចក្តីឃើញ ថា សត្វមានខ្លួននៅក្នុងខ្លួនគឺស្លាប់ហើយសួន្យទៅ មិនកើតទៀត១ សស្សតទិដ្ឋិ សេចក្តីឃើញថា សត្វលោកទៀង គឺសត្វស្លាប់ហើយកើតទៀត ធ្លាប់កើតយ៉ាងណាក៏មក កើតជាយ៉ាងនោះទៀត១ មិនប្រកបដោយសង្ខារ គឺមិនមានបុគ្គលមកដឹកនាំ (ក្លៀវក្លាដោយធម្មតាខ្លួនឯង)។ សោមនស្សសហគតំ ទិដ្ឋិគតសម្បយុត្តំ សសង្ខារិកំ  លោភចិត្តប្រកបដោយសោមនស្សវេទនា​ និងព្រមដោយទិដ្ឋិទាំង២ប្រការដូចគ្នា ប្រកបដោយ សង្ខារ គឺមានបុគ្គលមកដឹកនាំ(មិនក្លៀវក្លាដោយធម្មតាខ្លួនឯង)។ សោមនស្សសហគតំ ទិដ្ឋិគតវិប្បយុត្តំ អសង្ខារិកំ  លោភចិត្តប្រកបដោយសោមនស្សវេទនា តែប្រាសចាកទិដ្ឋិទាំង២ប្រការ មិនប្រកបដោយសង្ខារ គឺមិនមានបុគ្គលមកដឹកនាំ (ក្លៀវក្លាដោយទំនើងខ្លួនឯង)។ សោមនស្សសហគតំ ទិដ្ឋិគតវិប្បយុត្តំ សសង្ខារិកំ  លោភចិត្តប្រកបដោយសោមនស្សវេទនា តែប្រាសចាកទិដ្ឋិទាំង២ប្រការដូចគ្នា ប្រកបដោយសង្ខារ គឺមានបុគ្គលមកដឹ...

អរិយដ្ឋង្គិកមគ្គឬមគ្គ៨ The Noble Eightfold Path

ធម៌រលត់ទុក្ខ! អរិយដ្ឋង្គិកមគ្គឬមគ្គ៨ The Noble Eightfold Path អរិយអដ្ឋង្គិកមគ្គ ឬ អង្គិកមគ្គ ឬ អរិយមគ្គ (The Noble Path)​ ​គឺ​ជា​ធម៌សំខាន់មួយ​ក្នុង​ចំណោម​ធម៌​ទាំងឡាយ​ដែល​ព្រះពុទ្ធ​​​ទ្រង់​បាន​បង្រៀន​ភិក្ខុ ​និង ​បរិស័ទ​​ដើម្បី​ការ​​រលត់​អស់​ទៅ​នៃ​ទុក្ខ​ទាំង​ពួង ជាផ្លូវ​​ឆ្ពោះ​​ព្រះ​​​​និព្វាន​ ​។ អរិយអដ្ឋង្គិកមគ្គ ជា​ពាក្យ​ផ្សំ​មក​ពី​ ៤ បទ គឺ អរិយ ប្រែ​ថា ប្រសើរ, អដ្ឋ ប្រែ​ថា ៨, និង អង្គៈ ប្រែ​ថា អង្គ ឬ​ តួ, និង មគ្គ ប្រែ​ថា ផ្លូវ ។ ដូច្នេះ​ អដ្ឋង្គិកមគ្គ មាន​ន័យ​ថា​ មាគ៌ា​ឬ​ផ្លូវ​​មាន​អង្គ ៨ ​ដ៏ប្រសើរ​ ។ តើ​អង្គ​​​ទាំង​ ៨ របស់​​អរិយ​មគ្គ​មាន​អ្វី​ខ្លះ ? ហេតុអ្វី​ទើប​ហ៊ាន​ពោល​ថា​ "ប្រសើរ"​ ? អង្គ​ទាំង​ ៨ នោះ​គឺ​ សម្មាទិដ្ឋិ (ការ​យល់ត្រូវ), សម្មាសង្កប្បៈ (ការ​ត្រិះរិះត្រូវ), សម្មាវាចា (ការ​ពោលពាក្យ​សម្តី​ល្អ​គួរ​ស្តាប់ និង​ត្រូវ​កាល​ទេសៈ), សម្មាកម្មន្តៈ (​ការ​​ធ្វើ​ការងារត្រូវ​តាម​ក្បួន​ខ្នាត ឬ​ នីតិវិធី)​, សម្មាវាយាមៈ (ការ​ព្យាយាមត្រូវ)​, សម្មាអាជីវៈ (ការ​​ប្រកប​របរ​ចិញ្ចឹមជីវិតត្រូវ), សម្មាសតិ (ការ​មាន​សេចក្តីរឭកត្រូវ ឬ​ ផ្ចង់​ស្មារតី​ត្រូវ​), និង សម្មាសមាធិ (ការ​​តាំងចិត្តម...