តេីសម្លាប់មនុស្សបាបទេ?

ការស្វែងយល់អំពីព្រះពុទ្ធសាសនា

តេីសម្លាប់មនុស្សបាបទេ?

ព្រះសាម្មាសាមពុទ្ធ អប់រំមនុស្ស (ធម៌អហិង្សា)ឲ្យចៀសវាងទាំងអស់នូវការសម្លាប់ជីវិត មិនថាជីវិតមនុស្សឬសត្វ។  ការសម្លាប់ជីវិតគ្រប់ប្រភេទជាអំពេីបាប។

បាបមានន័យថា អាក្រក់ ឬពំុប្រសេីរ

តែនៅក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា ព្រះអង្គអប់រំមនុស្សឲ្យចេះប្រេីបញ្ញា ដេីម្បីរស់នឹងស្វែងរកសេចក្តសុខ។ 

ឧទាហរណ៍ បេីមានមនុស្សខូច ចូលក្នុងផ្ទះយេីងចង់ចាប់រំលោភកូនប្រពន្ធយេីង, តេីយេីងជាឪពុកសម្លាប់មនុស្សខូចនោះ បាបទេ។

យេីងសម្លាប់មនុស្សខូចដែលចូលក្នុងផ្្ទះយេីងហេីយចង់ចាប់រំលោភកូនប្រពន្ធយេីង គឺមិនបាបព្រោះយេីងសម្លាប់ដោយឥតចេតនា(ការត្រៀមឬរៀបចំទុកមុន)។

នៅពេលមួយព្រះចៅភិមភិសានបានមកទូលព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធថា នគររបស់ព្រះអង្គកំពុងមានភាពចលាចលយាំងខ្លាំង។ ចោរប្រាំរយប្លន់គ្រប់ទិសទី ធ្វេីឲ្យរាស្រ្តក្តៅក្រហាយ ឈ្មួញទាំងឡាយលែងហានចេញមកប្រកបមុខរបរ ឥតមានទាហានការពារ ពីព្រោះទាហានខ្លាចបាប រត់ចូលបួសជាសមណៈអស់ ។  

មានស្តេចមួយព្រះអង្គទៀតបានមកក្រាបទូលព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធថា នគររបស់ព្រះអង្គមាន មាននគរជិតខាងចង់ឈ្លានពាន ហេីយព្រះ អង្គក៏បានសួរព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធថាតេីធ្វេីសង្រ្គាម ខុសសីលធម៌ឬទេ? ។
ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធបានតបថា ធ្វេីសង្រ្គាមដេីម្បីកសាងភាពល្បីល្បាញសម្រាប់បុគ្គល់(អត្តា)ក្នុងចេតនាចង់ឲ្យប្រទេសជិតខាងវិនាសហេីយឲ្យរាស្រ្តរបស់ប្រទេសនោះឈឺចាប់ គឺជាអំពេីបាប។ ធ្វេីសង្រ្គាមដេីម្បីការពារសន្តិសុខរបស់រាស្រ្តក្នុងប្រទេសមិនមែនជាអំពេីបាបព្រោះវាមិនកេីតមកពីអកុសលចិត្ត(ចិត្តអាក្រក់)ប៉ុន្តែមានកម្ម។

កម្មក្នុងន័យនេះ គឺការសងសឹក ឬចងពៀរ គ្នាមិនចេះចប់។ ការសម្លាប់ជីវិតមនុស្សឬសត្វដោយចេតនាគឺបាប។ព្រះសម្មាសាមពុទ្ធ អប់រំយេីងឲ្យចេះប្រេីបញ្ញា ហេីយយេីងជាពុទ្ធសានិកជនក៏ត្រូវតែមានការចេះត្រិះរិះត្រូវ (សម្មាសង្កប្បះ)។

មានការសម្ភាសន៍ ខ្មែរក្រហមជាច្រេីននាក់អំពីការកាប់សម្លាប់រង្គាលរវាងសម័យ១៩៧៥−៧៩។  ម្នាក់់ៗបដិសេធថាខ្លួនគ្រាន់តែទទួលបញ្ជាពីថ្នាក់លេីទេ ហេីយមិនមានចេតនាចង់សម្លាប់ទេ។

តេីអ្នកណាជាអ្នកកាត់ទោសពួកខ្មែរក្រហម?បេីច្បាប់រដ្ឋមិនអាចបង្ហាញថា ពួកខ្មែរក្រហមជាអ្នកសម្លាប់ដោយខ្លួនឯង។

មានតែពួកខ្មែរក្រហមខ្លួនឯងទេ ដែលអាចបង្ហាញការពិតថាខ្លួនឯង មានចេតនាឬអចេតនា ហេីយមានតែច្បាប់កម្មផល តែមួយគត់ដែលហានកាត់ទោសពួកគេ។

ច្បាប់កម្មផលនេះគឺជាច្បស់កំពូល ជាច្បាប់ធម្មជាតិ គ្មានអ្នកបង្កេីត មេីលមិនឃេីញ ឥតខ្លួនប្រាណ។ ច្បាប់នេះដេីរតាមយេីងគ្រប់ជំហាន សេុីបអង្លេតគ្រប់ឥរិយាបថដែលយេីងធេ្វី មានកាយ វាចានិងចិត្តជាដេីម។
ច្បាប់កម្មផលនេះនឹងផ្ដល់គុណនិងទោលភ្លាមៗ ឬក៏នៅពេលមិនយូរមិនឆាប់ជាពំខាន។

តែការកាប់សម្លាប់ដែលមានទ្រង់ទ្រាយធំ ហេីយមានមនុស្សរាប់លាននាក់ត្រូវស្លាប់នោះ ផលរបស់វាយេីងទាំងអស់ អាចមេីលឃេីញយ៉ាងជាក់ស្ដែង គឺសង្គមត្រូវជួបវិបត្តិគ្រប់យា៉ងដូចជា ការកាប់សម្លាប់ ដណ្ដេីមគ្នាសីុ,ការអស់ផ្ទះសម្បែងរស់នៅ, ការអស់ដីប្លី, ការស្លាប់ពី់ជម្ងឺឬដោយហេតុផ្សេងៗ, ក្មេងកេីតមកពិការ
ដៃជេីង និងភ្នែក។ល។

តេីអ្នកណាជាអ្នកទទួលខុសត្រូវ?ក្នុងការអប់រំរបស់ព្រះពុទ្ធសាសនា យេីងរាល់ៗគ្នា ជាអ្នកទទួលខុសត្រូវ, យេីងរាល់គ្នាជាម្ចាស់អារម្មណ៍របស់យេីង ហេីយជាអ្នកហាត់អប់រំចិត្តរបស់យេីងឲ្យបរិសុទ្ធដេីប្បីជម្រះនូវកិលេសនិងតណ្ហា ដែលជាភូមិនៃទុក្ខ។យេីងធ្វេីសង្រ្គាមសម្លាប់គ្នាឯង ក៏មកពីកិលេសនិងតណ្ហានេះដែរ។

តេីអ្វីទៅគឺជាកិលេសនិងតណ្ហា?លោភះ (ការចង់បានហួសពេក)មោហះ (អវិជ្ជាឬមិនដឹងធម៌) និងទោសះ

(កំហឹង)។

ស្ថានភាពដែលកេីតឡេីងក្នូងប្រទេសខ្មែរគឺជាបរាជ័យមួយ នៃការអបរំផ្នែកព្រះពុទ្ធសាសនារបស់ប្រទេសខ្មែរ។

យេីងមិនបានអប់រំខ្មែរឲ្យបតិបត្តិសមាធិព្រោះសមាធិបង្កេីតនូវបញ្ញា សមាធិធ្វេីឲ្យខ្មែរជឿជាក់លេីខ្លួនឯង សមាធិធ្វេីឲ្យខ្មែរក្លាហាន សមាធិធ្វេីខ្មែរមេីលធ្លុះនូវអវិជ្ជា។

អ្នកដឹកនាំផ្ដាច់ការ ខ្លាចណាស់និងសង្គមដែលមានបញ្ញា សង្គមដែលជឿជាក់លេីខ្លួនឯង សង្គមដែលក្លាហាន ពីព្រោះធ្វេីឲ្យគេពិបាកក្នុងការដឹកនាំ។

វិបត្តិទាំងអស់គឺជាឪកាសរបស់អ្នកដឹកនាំផ្ដាច់ការ គេនឹងដឹកនាំយេីងរហូតដល់ថ្ងៃអវសាន។

by Bouawat Sithi