Skip to main content

មនុស្ស៤ជំពូក!



ទី១. អ្នកខ្លះមកភ្លឺទៅភ្លឺៈ កេីតមកមានទ្រព្យមិនខ្វះ, រស់នៅយា៉ងមានសេចក្តីសុខ, ធ្វេីបុណ្យ ច្រេីនឬនៅជិតធម៌; ពេលស្លាប់ក៏ស្លាប់ដោយស្រួល។
ទី២. អ្នកខ្លះមកភ្លឺទៅងងឹតៈ កេីតមកមានទ្រព្យមិនខ្វះ តែមិនដែលធ្វេីបុណ្យ, មិនជឿបុណ្យបាប, មេីលងាយព្រះសង្ឃ, ប្រព្រឹត្តល្បែងពាលា, សម្លាប់ជីវិតសត្វ; ពេលស្លាប់ ស្លាប់យា៉ងវេទនា។
ទី៣. អ្នកខ្លះមកងងឹតទៅភ្លឺៈ កេីតមកក្រ គ្មានទ្រព្យសម្បត្តិ តែខំធ្វេីការ, រកសីុទៀងត្រង់, ចេះគោរពព្រះសង្ឃ, ជឿបុណ្យជឿបាប, ជឿផលកម្ម, មានមេត្តាធម៌, ចេះឲ្យយទាន; ពេលស្លាប់ក៏ស្លាប់ដោយស្រួល។
ទី៤. អ្នកខ្លះមកងងឹតទៅងងឹកៈ កេីតមកក្រលំបាក ថែមទាំងមិនដែលធ្វេីបុណ្យ, មិនជឿបុណ្យ បាប, មេីលងាយព្រះសង្ឃ, ប្រព្រឹត្តល្បែងពាលា, សម្លាប់ជីវិតសត្វ; ពេលស្លាប់ ស្លាប់យា៉ងវេទនា។


មនុស្ស ចែក ចេញ ជា ៤ ពួក គឺ ៖

១. មនុស្ស មនុស្សោ (រូប ជា មនុស្ស ចិត្ត ជា មនុស្ស មាន មនុស្ស ធម៌) ។
២. មនុស្ស ទេ វោ (រូប ជា មនុស្ស ចិត្ត ជា ទេ វតា មាន សីល ធម៌ ខ្ពង់ ខ្ពស់) ។
៣. មនុស្ស បេតោ ( រូប មនុស្ស ចិត្ត ជា ប្រេត )
៤. មនុស្ស តិរច្ឆានោ (រូប ជា មនុស្ស ចិត្ត ជា សត្វ តិរច្ឆាន ) ។

វណ្ណៈ ណា ក៏ ដោយ ទោះ ស្តេច ក្តី , នា ម៉ឺន មន្រ្តី ក្តី , រាស្រ្ត សមញ្ញ ក្តី បើ ក្នុង បច្ចុប្ប ន្ន នេះ ប្រ ព្រឹត្ត អា ក្រក់ សាង បាប កម្ម កាច សាហាវ យង់ ឃ្នង នឹង ត្រូវ ចាត់ ចូល ក្នុង ជំពូក មនុស្ស បេតោ ឬ មនុស្ស តិរច្ឆានោ ។ ប៉ុន្តែ បើ ប្រព្រឹត្ត ល្អ សាង កុសល ធម៌ សាង បារមី បំពេញ នូវ ទស ពិធ រាជ ធម៌ នឹង ត្រូវ ចាត់ ចូល ក្នុង ជំពូក មនុស្ស មនុស្សា ឬ មនុស្ស ទេ វោ ។

តាម ទ្រឹ ស្តី ពុទ្ធ និយម ផល នៃ កម្ម ក្នុង បច្ចុប្បន្ន នាំ មនុស្ស ទាំង បួន ជំពូក នេះ ឲ្យ យោន យក កំណើត កើត នៅ អនាគត ជាតិ ដូច ខាង ក្រោម នេះ ៖

មនុស្ស មនុស្សោ ចាប់ ជាតិ ជា មនុស្ស ។
មនុស្ស ទេវោ  ចាប់ ជាតិ ជា ទេ វតា ។
មនុស្ស បេតោ ចាប់ ជាតិ ជា ប្រេត ។
មនុស្ស តិរច្ឆានោ   ចាប់ ជាតិ ជា សត្វ តិរច្ឆាន ។

សត្វ លោក ដឹក នាំ ដោយ ចិត្ត ។ ចិត្ត នេះ ហើយ ដែល បញ្ជា មនុស្ស ឲ្យ ប្រ ព្រឹត្ត អំពើ អបាយ មុខ ផ្សេង ៗ ។ ចិត្ត នេះ ហើយ ដែល មនុស្ស ទូន្មាន បាន ដោយ កម្រ ។ ការ ពិត ចិត្ត ជា ធម្ម ជាតិ ស្អាត ផូរ ផង់ ពន្លឺ ត្រ ចះ ត្រ ចង់ ពី កំណើត ប៉ុន្តែ ចិត្ត នេះ កាល បើ មាន ឧបក្កិលេស ចូល ទៅ រុំ ព័ទ្ធ ក៏ បណ្តោយ ឲ្យ យើង ប្រ ព្រឹត្ត នូវ អកុសល កម្ម ផ្សេង ៗ ។

ដូច នេះ ហើយ បាន ជា ពុទ្ធ សាសនិក ជន ដែល មាន ជំនឿ មុត មាំ លើ កម្ម ផល នាំ គ្នា ខំ ហាត់ ពត់ លត់ ដំ ចិត្ត ខំ ជម្រះ មន្ទិល សៅ ហ្មង ខំ ប្រ ព្រឹត្ត នូ វ កុសល កម្ម ដើម្បី កសាង ខ្លួន ឲ្យ បាន កើត ជា មនុស្ស ឬ ទេ វតា នៅ អនាគត ជាតិ ។ ការ អប់រំ បន្ទុំ ចិត្ត ឲ្យ បរិសុទ្ធ ស្រស់ ស្អាត ពុទ្ធ បរិ ស័ទ ធ្វើ ឡើង តាម រយៈ ការ ធ្វើ បុណ្យ ឬ បុញ្ញ កម្ម ។

ដក ស្រង់ ចេញ ពី សៀវភៅ " ទ្រឹ ស្តី កម្ម ផល " រៀប រៀង ដោយ ឈុន -គឹម អៀក



អានលម្អិត | read more >>> http://5000-years.org/kh/read/931#ixzz5PUsaNogb


Comments

Popular posts from this blog

អរិយដ្ឋង្គិកមគ្គឬមគ្គ៨ The Noble Eightfold Path

ធម៌រលត់ទុក្ខ! អរិយដ្ឋង្គិកមគ្គឬមគ្គ៨ The Noble Eightfold Path អរិយអដ្ឋង្គិកមគ្គ ឬ អង្គិកមគ្គ ឬ អរិយមគ្គ (The Noble Path)​ ​គឺ​ជា​ធម៌សំខាន់មួយ​ក្នុង​ចំណោម​ធម៌​ទាំងឡាយ​ដែល​ព្រះពុទ្ធ​​​ទ្រង់​បាន​បង្រៀន​ភិក្ខុ ​និង ​បរិស័ទ​​ដើម្បី​ការ​​រលត់​អស់​ទៅ​នៃ​ទុក្ខ​ទាំង​ពួង ជាផ្លូវ​​ឆ្ពោះ​​ព្រះ​​​​និព្វាន​ ​។ អរិយអដ្ឋង្គិកមគ្គ ជា​ពាក្យ​ផ្សំ​មក​ពី​ ៤ បទ គឺ អរិយ ប្រែ​ថា ប្រសើរ, អដ្ឋ ប្រែ​ថា ៨, និង អង្គៈ ប្រែ​ថា អង្គ ឬ​ តួ, និង មគ្គ ប្រែ​ថា ផ្លូវ ។ ដូច្នេះ​ អដ្ឋង្គិកមគ្គ មាន​ន័យ​ថា​ មាគ៌ា​ឬ​ផ្លូវ​​មាន​អង្គ ៨ ​ដ៏ប្រសើរ​ ។ តើ​អង្គ​​​ទាំង​ ៨ របស់​​អរិយ​មគ្គ​មាន​អ្វី​ខ្លះ ? ហេតុអ្វី​ទើប​ហ៊ាន​ពោល​ថា​ "ប្រសើរ"​ ? អង្គ​ទាំង​ ៨ នោះ​គឺ​ សម្មាទិដ្ឋិ (ការ​យល់ត្រូវ), សម្មាសង្កប្បៈ (ការ​ត្រិះរិះត្រូវ), សម្មាវាចា (ការ​ពោលពាក្យ​សម្តី​ល្អ​គួរ​ស្តាប់ និង​ត្រូវ​កាល​ទេសៈ), សម្មាកម្មន្តៈ (​ការ​​ធ្វើ​ការងារត្រូវ​តាម​ក្បួន​ខ្នាត ឬ​ នីតិវិធី)​, សម្មាវាយាមៈ (ការ​ព្យាយាមត្រូវ)​, សម្មាអាជីវៈ (ការ​​ប្រកប​របរ​ចិញ្ចឹមជីវិតត្រូវ), សម្មាសតិ (ការ​មាន​សេចក្តីរឭកត្រូវ ឬ​ ផ្ចង់​ស្មារតី​ត្រូវ​), និង សម្មាសមាធិ (ការ​​តាំងចិត្តម...

សេចក្តីថ្លៃថ្នូររបស់មនុស្ស!

សេចក្តីថ្លៃថ្នូររបស់មនុស្ស ! ថ្លៃថ្នូរ   ប្រែថា   មាន តម្លៃ គួរ លើក សរសើរ   គួរ រាប់ អាន។   សេចក្តិថ្លៃថ្នូរ   មិនមែនមកពីមាន   ទ្រព្យសម្បត្តិច្រេីន   ឬ   បុណ្យស័ក្តិខ្ពស់   ឬមានអំណាចច្រេីន   ប៉ុន្តែមកពីការមានគុណធម៌ គឺមាន សីល៥ និងព្រហ្មវិហារធម៌៤ ជាមូលដ្ឋាន។   ព្រហ្មវិហារធម៌៤   ជាធម៌កំពូល ជាធម៌របស់ព្រហ្ម   ឬ ជាធម៌ខ្ពស់បំផុតសម្រាប់មនុស្សលោកប្រតិបត្តិមានៈ   ទី១ -  មេត្តា   ការមានសេចក្តីស្រឡាញ់ , ការមានការរាប់អាន , ការមានមេត្រីភាព ;  ទី២ -  ករុណា   ការមាន សេចក្ដី អាណិតអាសូរ ដល់អ្នកដទៃ , ការមានខន្តីដល់អ្នកដទៃ ;  ៣ -  មុទិតា   ការមានចិត្តរីករាយចំពោះសេចក្ដីសុខរបស់អ្នកដទៃ ;  ៤ -  ឧបេក្ខា   ការតាំងចិត្តជាកណ្ដាល , សេចក្ដីព្រងើយកន្តើយ ,  ការមានសេចក្ដី ស្មោះ ស្មើមិនលម្អៀងដល់អ្នកដទៃ។   ធម៌នេះមិនមែនគ្រាន់តែជាការអប់រំដែលសរសេរនៅលេីក្រដាសឲ្យយេីងអានឲ្យដឹងប៉ុណ្ណោះទេ   ប៉ុន្តែជាធម៌សម្រាប់មនុស្សដែលស្វែងរកសេចក្តីសុខដេីម្បីប្រតិបត្តិផងដែរ។ មនុស្សថ្លៃថ្នូរនឹ...

អហេតុកចិត្ត១៨ដួង

អហេតុក ( សំ. បា.  អហេតុក  ឬ សំ.  អហៃតុក  ) ដែល​មិនប្រកប​ដោយ​ហេតុ​ឬ​ដែល​មិន​មាន​ហេតុ​មិន​មាន​បច្ច័យ :  កំណើត​អហេតុកៈ  កំណើត​សត្វ​ដែល​មិន​ប្រកប​ដោយ​កុសល​ហេតុ ( ហៅ  អហេតុកៈ​កំណើត  ក៏​បាន ) ។  អហេតុក​ចិត្ត  ចិត្ត​ជា​អហេតុ​ក: គឺ​ចិត្ត​ដែល​ពេញ​ដោយ​លោភៈ, ទោសៈ, មោហៈ ( ព. អ. ) ។  អហេតុកទិដ្ឋិ  ឬ  -មិច្ឆាទិដ្ឋិ  ការ​យល់​ឃើញ​ខុស​ថា​សត្វ​លោក​និង​អ្វីៗ​ទាំង​អស់​ក្នុង​លោក​សុទ្ធ​​តែ​ឥត​មាន​ហេតុ​ឥត​មាន​បច្ច័យតាក់​តែង​ឡើយ (​ ជា​ទិដ្ឋិ​របស់និគ្រន្ថ​តិរិ្ថយ​ពួក​ខ្លះ ) ។  អហេតុ​កប្បដិសន្ធិ ឬ -​ប្រតិសន្ធិ  ការ​ចាប់​កំណើត​ដោយ​អហេតុ​កចិត្ត ( ព. អ. ) ។  អហេតុកសត្ត  ឬ  -សត្វ  សត្វ​ដែល​ចាប់​កំណើត​ដោយ​អហេតុកចិត្ត ( ព. អ. ) ។ល។ អហេតុកចិត្ត១៨ដួង អហេតុកចិត្ត គឺដែលមិនមានហេតុបានដល់ លោភហេតុ ទោសហេតុ និងមោហហេតុ ផ្នែកខាងអកុសល។ អលោភហេតុ អទោសហេតុ និង អមោហហេតុ ផ្នែកខាងកុសលនិងអព្យាក្រិត។ អហេតុកចិត្តមាន៣ប្រភេទគឺ អកុសលវិបាកចិត្ត៧ កុសលវិបាកចិត្ត៨ និងកិរិយាចិត្ត៣ រួមគ្នាត្រូវជា១៨ដួង។ អកុសលវិបាកអហេតុកចិត្ត៧ដួង...